بررسی رابطه تهدیدات امنیتی خاور میانه با آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی
کد مقاله : 1263-IRFP-FULL
نویسندگان:
1سید اسلام فرج زاده *، 1علی آدمی، 2مجید عباسی
1دانشگاه علامه
2دانشگاه لامه
چکیده مقاله:
با پایان جنگ سرد ، مفهوم امنیت وابعاد آن در سطوح مختلف ملی، منطقه ای و بین الملل دگرگون گردید. با استقلال جمهوری های منطقه آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی،وخلاءهای ژئوپلتیکی و ایدئولوژیکی، مناسبات با محیط امنیتی پیرامونی نیز متحول شد. بطوریکه نقش متغیرها وعناصر ژئوپلتیکی چون رقابت بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای و متغیرهای هویتی نظیر پدیده سیاسی- امنیتی بنیادگرایی اسلامی و تروریسم، امنیت ملی و منطقه ای را ، با چالش های امنیتی مواجه نموده است.n روند تحولات سیاسی در دوران پسا جنگ سرد در این منطقه ، نمایانگر نقش پررنگ "متغیرهای ژئوپلتیکی و هویتی" در ایجاد و تعمیق روابط امنیتی با مناطق همجوار می باشد. چنین شرایطی ، بنابر" تقارن جغرافیایی و هویتی" روابط استراتژیک و امنیتی مناطق وکشورهای پیرامونی در معادلات امنیتی آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی را فراهم نمود. اساساً مناطق وکشورهایی که دارای تقارن جغرافیایی و هویتی می باشند، منجر به پیوستگی ژئوپلیتیکی و ارتباطات امنیتی گردیده، که درنتیجه آن، تحولات امنیتی ورویکردهای استراتژیک آنها از همدیگر تاثیر می پذیرد. در انجام این پژوهش از نظریات «باری بوزان» و مکتب کپنهاگ استفاده شده است. در این تحقیق از روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، اسناد، مقالات، پایان نامه، و منابع اینترنتی معتبر استفاده شده است. در مجموع مشخص گردید، وجود متغیرهایی چون "مجاورت ژئوپلتیکی و رقابت های ناشی از آن ، به همراه متغیرهای سیاسی، نظیر هویت قومی، فرهنگی، ومذهبی مشترک ، از اصلی ترین منابع درونی وبیرونی موثر بر وجود رابطه امنیتی مستقیم بین این مناطق می باشد. بطوریکه در نتیجه وجود چنین رابطه امنیتی ، امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را ، متاثر از منابع ژئوپلیتیکی وهویتی محیط امنیتی پیرامونی خود، با چالش های امنیتی مواجه ساخته است .
کلیدواژه ها:
تهدیدات امنیتی، امنیت، خاورمیانه، مجاورت ژئوپلتیکی، هویت، آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی
وضعیت : مقاله برای ارائه شفاهی پذیرفته شده است